معين الدين محمد زمچى اسفزارى

535

روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )

او را از ديوان رى بر كنار و دستگير نموده و اموال او را بمصادره گرفت . بدين علل و اسباب شيعيان ايران از دولت آل بويه ناخشنود بودند ، مخصوصا از اينكه پس از دست‌يافتن بر بغداد دعائم خلافت آل عباس را - كه دشمنان سرسخت شيعيان بودند - تثبيت و تحكيم نمودند بر ايشان خشمگين بودند ، و اين دولت از پشتيبانى شيعيان ايران محروم ماند ، و در سال 420 ه . پس از آنكه شهر رى به تصرف سپاهيان محمود درآمد دولت آل بويه بضرب شمشير دليران خراسان از پاى درآمده و به وضع فجيعى انقراض يافت . صاحب مجمل التواريخ و القصص واقعه فتح شهر رى و قتل عام فجيع بويهيانرا به تفصيل نقلا از « مجموعه ابو سعيد آبى » - الوزير ابو سعد منصور بن الحسين الآبى - ذكر كرده است . صاحب بن عباد در شهر رى كتابخانه عظيمى داشته مشتمل بر انواع كتب در علوم و فنون و آداب ، ياقوت مينويسد : وقتى پادشاه خراسان نوح بن منصور سامانى نامه به صاحب نوشت و او را برفتن به بخارا پاىتخت خراسان و پيوستن بدربار سامانيان دعوت نمود و اموال بسيارى براى او با نامه مصحوب داشت ، اما صاحب از رفتن عذر خواسته و در جواب نامه معذرت‌آميزى نوشت ، و از جمله اعذارى كه در آن نامه ذكر كرده گويد : « كيف يحسن لى مفارقة قوم بهم ارتفع قدرى و شاع بين الانام . ذكرى ، ثم كيف لى بحمل اموالى مع كثرة اثقالى و عندى من كتب العلم خاصة ما يحمل على اربعماية جمل او اكثر » . صاحب بن عباد غير از ديوان شعر و مجموعه رسائل تصانيف بسيار داشته است مانند : « كتاب المحيط باللغة » در ده مجلد ( نسخهء ازين كتاب در كتابخانه ملى ملك موجود است ) . و « كتاب الاعياد و فضائل النوروز » .